Máy tính chu kỳ bán rã (phân rã phóng xạ)
Chọn giá trị cần tìm rồi nhập ba giá trị còn lại. Các mốc thời gian (năm, giờ...) phải dùng cùng một đơn vị; các lượng (gam, %, nguyên tử...) cũng vậy.
Kết quả
25Lượng còn lại N
- Số chu kỳ bán rã đã trôi qua
- 2
- Phần còn lại
- 25%
- Hằng số phân rã λ (trên mỗi đơn vị thời gian)
- 0,13862944
- Tuổi thọ trung bình τ = 1 ÷ λ
- 7,213475
- Sau 1 chu kỳ bán rã, tại t = 5, còn lại 50.
- Sau 2 chu kỳ bán rã, tại t = 10, còn lại 25.
- Sau 3 chu kỳ bán rã, tại t = 15, còn lại 12,5.
- Sau 4 chu kỳ bán rã, tại t = 20, còn lại 6,25.
- Sau 5 chu kỳ bán rã, tại t = 25, còn lại 3,125.
Dữ liệu đầu vào
- Tôi muốn tìm
- Lượng còn lại
- Lượng ban đầu N₀
- 100
- Thời gian đã trôi qua t
- 10
- Chu kỳ bán rã T½
- 5
Cách tính
N = N₀ × (1/2)^(t ÷ T½).
Kết quả
Lượng còn lại N
- Số chu kỳ bán rã đã trôi qua
- 2
- Phần còn lại
- 25%
- Hằng số phân rã λ (trên mỗi đơn vị thời gian)
- 0,13862944
Cách tính
- N = N₀ × (1/2)^(t ÷ T½).
- t = T½ × ln(N₀ ÷ N) ÷ ln 2.
- T½ = t × ln 2 ÷ ln(N₀ ÷ N).
- N₀ = N ÷ (1/2)^(t ÷ T½). Hằng số λ = ln 2 ÷ T½.
Ví dụ
Lượng ban đầu 100 g, chu kỳ bán rã 5 năm, thời gian 10 năm: đã qua 2 chu kỳ, còn 100 ÷ 4 = 25 g. λ ≈ 0,138629 mỗi năm.
Điều cần biết
- Mô hình hàm mũ đơn giản này phù hợp với phóng xạ, thuốc được đào thải khỏi cơ thể và các quá trình suy giảm tương tự.
- Để tìm thời gian hoặc chu kỳ bán rã, lượng còn lại phải nhỏ hơn lượng ban đầu.
- Công cụ không đổi đơn vị: hãy dùng cùng đơn vị thời gian ở mọi nơi.
Khi nào nên dùng
- Tính phần còn lại của chất phóng xạ hoặc một lượng đang giảm dần.
- Tìm giá trị chưa biết từ lượng ban đầu, thời gian đã trôi qua và chu kỳ bán rã.
Câu hỏi thường gặp
Chu kỳ bán rã nghĩa là gì?
Đó là thời gian để một lượng giảm còn một nửa. Sau hai chu kỳ bán rã, còn lại một phần tư lượng ban đầu.
Có thể dùng đơn vị khác nhau cho thời gian và lượng không?
Có thể, nhưng mọi giá trị thời gian phải cùng đơn vị và mọi giá trị lượng cũng phải cùng đơn vị. Ví dụ có thể dùng năm và gam.
Máy tính này dùng cho loại phân rã nào?
Công cụ dùng mô hình suy giảm hàm mũ, chẳng hạn phóng xạ hoặc thuốc được đào thải. Mô hình không bao quát mọi chi tiết của quá trình thực tế.